Belgische bio-eieren in de winkel zijn veilig om te eten

8 augustus 2017

Eieren van een aantal Vlaamse pluimveebedrijven werden vorige week uit de handel gehaald, nadat was gebleken dat ze besmet waren met fipronil. Op dit moment is echter duidelijk dat er geen contaminatie is vastgesteld op de betrokken biobedrijven. Je kunt dus veilig Belgische bio-eieren blijven eten.

Wat is fipronil?
Fipronil is een antiluizenmiddel dat wordt gebruikt bij honden en katten. Het helpt tegen luizen en teken. Het is in België sowieso niet toegelaten voor dieren die bestemd zijn voor de voedselketen: niet in bio en ook niet in de gangbare pluimveehouderij! Een kip legt immers eieren die wij opeten.

Hoe kwam fipronil in eieren terecht?
Het voedingsschandaal ontstond in Nederland, toen in enkele bedrijven te hoge concentraties fipronil werden vastgesteld. De betrokken bedrijven hadden een antiluizenbehandeling gekregen van het Nederlandse bedrijf Chickfriend. Dat heeft het middel met fipronil erin gekocht bij het Belgische bedrijf Poultry-Vision. Naar beide bedrijven is een onderzoek ingesteld.

Het bedrijf dat het bloedluismiddel verkocht had geen biolabel! Ze prezen het middel wel aan als een "natuurlijk middel, dat ook toegelaten zou zijn in de biologische landbouw". Het bedrijf mengde echter de verboden stof fipronil in dit middel zonder hiervan melding te maken. De boeren wisten dit niet en handelden ter goeder trouw. 

Het middel wordt via een verstuiver in de stallen verspreid, en komt zo op de kippen terecht.

Wat betekent dat voor biologische eieren die nu verkocht worden?
In België werden er drie biologische pluimveebedrijven geblokkeerd. Deze bedrijven stonden op een klantenlijst van het frauduleus bedrijf in Weelde, maar hebben geen beroep gedaan op de bloedluisbehandeling. Ze zijn na de analyse van de eieren dus weer vrijgegeven. 

De bioconsument die toch extra zekerheid wil, raden wij aan om de oorsprong van de biologische eieren in de winkel te controleren en waar mogelijk te kiezen voor Belgische eieren. Dit kan eenvoudig door naar de gestempelde code op het ei te kijken: Als die code begint met het cijfer 0, gevolgd door BE, gaat het om biologische eieren uit België.

In Nederland zijn er volgens de Nederlandse ketenorganisatie Bionext minstens 10 biologische bedrijven die een behandeling met het betrokken middel hebben laten uitvoeren. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) hebben er een lijst met de codes van ‘besmette’ eieren gepubliceerd. Eieren met die codes werden door de winkels uit het schap gehaald. Hierdoor is de kans dat er nog besmette bio-eieren uit Nederland in het winkelschap liggen, relatief klein.

Biodynamische eieren van het Demeter keurmerk zijn niet besmet. De biologisch dynamische boeren gebruiken geen bestrijdingsmiddelen tegen de bloedluizen.

De biosector blijft vertrouwen hebben in het strenge biologische controlesysteem. Biologische pluimveehouders voldoen aan strenge normen en kiezen voor een diervriendelijke aanpak. Niet alleen erkennen ze het natuurlijk gedrag van dieren, ze houden hun dieren zo gezond mogelijk via biologisch voer, frisse buitenlucht, genoeg leefruimte en zo weinig mogelijk medische ingrepen. 

Hoe behandelen bio pluimveehouders bloedluis in hun kippenstallen?
Biologische pluimveehouders moeten voldoen aan strenge normen en kiezen voor een diervriendelijke aanpak. In de eerste plaats wordt ingezet op ziektepreventie. Schone stallen zijn daarbij een must. Biolegkippenhouders moeten regelmatig hun stallen schoonmaken en ontsmetten en mogen daarvoor een beperkt aantal schoonmaak- en desinfecteringsmiddelen gebruiken: zeep, kalk, stoom, waterstofperoxide, alcohol, formaldehyde, natuurlijke plantenextracten en bleekwater.

Om insecten en parasieten - en dus ook de bloedluis - aan te pakken, mogen de in de biolandbouw toegelaten bestrijdingsmiddelen gebruikt worden. Om te weten welke producten in aanmerking komen, kijken de pluimveehouders naar de etikettering van het product en de technische fiche. Als alle actieve bestanddelen van die etikettering toegelaten zijn, mogen zij dit product gebruiken.

Als de samenstelling van het product echter niet overeenstemt met de etikettering zal het een tijdje duren voor dit ontdekt wordt. Het is niet de taak van de pluimveehouders om de samenstelling van het product en de etikettering te verifiëren. De huidige etikettering van het antiluizenmiddel van Poultry-Vision verwijst naar plantenextracten die in bio zijn toegelaten voor de reiniging en ontsmetting van de kippenstallen.

Andere methoden die in bio gebruikt worden, zijn: natuurlijke vijanden (roofmijten) inzetten en bioknoflook aan het drinkwater toevoegen.

nieuwsfoto: Sophie Nuytten voor BioForum.