De Zonnekouter

Wie?
An Verboven, Arne Vastershaeghe en Lien Mennes
Wat?
Biodynamische boerderij
Waar?
Machelen-aan-de-Leie
Hoeveel hectare?
7
Bio sinds?
2002

Biodynamische boerderij De Zonnekouterwerd in 2000 opgericht door Walter Coens en An Verboven. An: “We hadden daarvoor al 10 jaar geboerd op de coöperatieve bioboerderij De Wassende Maan. We leerden er de voor- en nadelen van coöperatief werken kennen. De samenwerking liep mis en we besloten om zelf een nieuw bedrijf op te starten.

Met de hulp van sympathisanten kochten ze een stuk land in de buurt met vzw Land-in-Zicht, een vzw die was opgericht om landbouwgrond vrij te kopen voor biolandbouw. De boerderij groeide jaar na jaar en langzaam groeide het idee om ook van de Zonnekouter een coöperatie te maken.

“Febecoop, een organisatie die bedrijven begeleidt naar een coöperatieve structuur, hielp ons een structuur uit te denken zodat we niet dezelfde fouten zouden maken als in het verleden: het bestuur moest in handen blijven van de mensen die dagelijks met hart en ziel aan het project werken: de boeren! De Vlaamse overheid gaf op dat moment ook subsidies aan bedrijven die coöperatief wilden werken.”

EEN TOEKOMST 
Op dezelfde dag dat hun dossier goedgekeurd werd, kregen An en Walter te horen dat de kanker waarvoor Walter al een jaar in behandeling was, niet meer te genezen viel. An: “Dat was zwaar, maar we wisten dat we nu zeker moesten doorzetten wilden we de Zonnekouter een toekomst geven.”

Er moest niet lang worden gezocht naar de juiste mensen. Lien, momenteel verantwoordelijk voor de winkel, werkte al op de Zonnekouter. En ook Katrien was al actief als boerin. Met Arne als vervanger van Walter viel de puzzel helemaal op zijn plaats.

“Je moet aan alles denken en externe begeleiding is onmisbaar.”

Toch begon het toen pas. De overgang van familiebedrijf naar coöperatie nam ongeveer een jaar in beslag.An: “Je moet aan alles denken: taakverdeling, goede communicatie, goede overdracht van oud naar jong, een huishoudelijk reglement ...We lieten ons daarin begeleiden. Zeker bij onderwerpen als lonen of uitstapmogelijkheden is zo’n onafhankelijk iemand onmisbaar. Ik ben ook blij dat Walter die overgang nog heeft mogen meemaken en helpen begeleiden.”

Ook vastgoed is zo’n moeilijke discussie. An: “Het roerend goed is nu overgekocht door de coöperatie, maar de gebouwen zijnvoorlopig nog mijn eigendom. Toch is het de bedoeling om op termijn alle eigendommen uit privébezit te halen, want het is ongezond om op een eigendom van een ander te blijven werken, zonder vooruitzichten. Bovendien woont Arne nu ook op het erf en hij mag niet met lege handen blijven staan als hijhier ooit weg zou gaan. Dat vraagt denkwerk. Hij zou bijvoorbeeld huur kunnen betalen door aandelen te kopen; zo bouwt hij toch kapitaal op.”

OPEN COMMUNICATIE
Intussen bestaat de coöperatie iets langer dan twee jaar, met naast de medewerkers (B-vennoten, die in het bestuur zetelen) ook 100 consumenten als coöperant (C-vennoten, die sympathiseren en jaarlijks meedenken op de Algemene Vergadering). Katrien besliste om in september andere oorden op te zoeken. Arne, Lien en An laten nu met zijn drieën de boel draaien.

Arne: “Open communicatie is essentieel. Elke dinsdagavond hebben we een overlegmoment, waarin we alles bespreken. ’s Ochtends is er een gezamenlijk koffiemoment voor de dagelijkse terugblik en werkafspraken met alle medewerkers,en vrijdagavond sluiten we samen de week af met een maaltijd. Dat is belangrijk, want het kan dan ook eens over andere dingen gaan: dat werkt verbindend.”

LOUSBERGMARKT
Het coöperatief model vindt steeds meer ingang. Zo is het samenwerkingsverband De Vroente,waar de Zonnekouter deel van uitmaakt,intussen ook een coöperatie. “Wij werken al jaren samen met De Kollebloem en Ourobouros voor onze rechtstreekse verkoop. Elk jaar stellen we een gezamenlijk teeltplan op. De Vroente was een feitelijke vereniging, maar toen we vorig jaar de vraag kregen om op de Lousbergmarkt in Gent de groentekraam uit te baten, was de stap naar een coöperatie snel gezet. Het leuke aan die samenwerking is dat je de grenzen van je bedrijf overstijgt. Dat werkt enorm ondersteunend.”

"Op bepaalde vlakken voelt deze structuur vrijer aan dan een familiebedrijf."

An is blij met de situatie zoals ze nu is: “Op bepaalde vlakken voelt deze structuur vrijer aan dan een familiebedrijf. Daar had ik bijvoorbeeld nooit het gevoel dat ik een loon had, want al ons geld ging in het bedrijf. En ik kan nu ook eens een paar dagen weg, wat vroeger niet gemakkelijk kon.”

Arne:“Mensen vragen zich soms af of ik niet liever een eigen boerderij wil hebben. Maar ik boer hier gewoon met dezelfde ingesteldheid: in alle vrijheid. Alleen zo kan je dat doen slagen.”

Meer weten?
www.dezonnekouter.be