De Taemhoeve

Wie?
Jos Arits en Linda Marzée
Wat?
Biopluimveehouderij
Waar?
Neeroeteren
Aantal hectare?
21,5 ha
Bio sinds?
2000

(Een ingekorte versie van dit interview verscheen in Bio Actief 32)

Samen met zijn vrouw Linda baat Jos Arits de biologische pluimveehouderij De Taemhoeve uit. Jos: "Dit bedrijf wordt al sinds de jaren 1920 door mijn familie uitgebaat. Mijn ouders hadden melkkoeien, deden aan akkerbouw en hielden varkens. Na mijn opleiding tot ingenieur begon het ook bij Linda en mij te kriebelen. We wilden graag zelf ook boeren en dus begonnen we hier in 1992 met legkippen." In 2000 schakelden ze om naar bio.

"Waarom bio? We hadden geen vertrouwen meer in al die chemische producten die in de landbouw zo gangbaar zijn: kunstmest, bestrijdingsmiddelen, antibiotica... Je zal het altijd zien: een product dat de ene dag veilig wordt genoemd, blijkt na enkele decennia opeens toch nadelig te zijn voor gezondheid en milieu. Biolandbouw doet daar gewoon niet aan mee en dus hoeven wij er ons geen zorgen over te maken."

Gaandeweg leerde Jos ook de voordelen kennen van teeltrotatie, vlinderbloemigen, compost en uitlopen.

VIJF UITLOPEN
Op de Taemhoeve lopen vandaag zo'n 7.500 kippen rond op 3,5 hectare. Jos werkt met een rotatiesysteem met 5 uitlopen voor drie groepen, zodat de kippen op elk beschikbaar perceel van de boerderij rondlopen. Tijdens de leegstand zaait hij mais of zonnebloem.

“Die mais zaaien we op 1,5 m tussen de rijen: dat maakt het schoffelen makkelijker, laat een goede controle toe, voorkomt dat kippen blijven slapen in het dichte maisgewas en laat voldoende ruimte voor onze zorggasten om manueel te oogsten. En de kippen vinden het heerlijk om hiertussen te vertoeven.”

Een andere uitloop met fruitbomen staat leeg tijdens de pluk om de werkzaamheden vlot te laten verlopen.

"De kippen vinden het heerlijk om tussen het mais te vertoeven."

"Met 30 ton produceren we op dit moment 10 procent van ons eigen voer, bestaande uit veldbonen, triticale, haver en erwten. Dat lijkt misschien een klein eigen aandeel maar daarmee zitten we met ons 100% biobedrijf binnen de Vlaamse biokippenhouders aan de top wat eigen voerproductie betreft”.

Verder kweekt Jos ook pompoenen en teelt collega Johan Broekx al meer dan 10 jaar jaarlijks een 3 tal ha aardappelen op percelen van de Taemhoeve.

VERENPIKKEN
Kippen zijn geen makkelijke dieren om te houden. Jos: “Ze zijn bang en hun verdedigingstechniek bestaat vooral uit vluchten. Tegelijkertijd lusten ze elkaar rauw."

"Als pluimveehouder moet je verhinderen dat ze elkaar beginnen te pikken door goed opgefokte, uniforme poeljen aan te kopen, door een “rijke” scharrelruimte in te richten en veel voergelegenheid te voorzien. De stallen beschikken over 3 parallelle circuits, zodat elke hen veel plaats heeft aan de voergoot. Eén keer per dag komen de voergoten helemaal leeg.”

Ook rassenkeuze speelt een rol: "We zijn een aantal jaren geleden overgestapt op een ander kippenras, omdat voordien de pikkerij erg groot was. Soms waren we beschaamd om onze dieren te laten zien. Zeker als je tegelijkertijd zegt dat er in bio veel aandacht gaat naar dierenwelzijn. Met dit nieuwe kippenras lukt het veel beter en moeten we minder tijd steken in afleidingsmanoeuvres zoals intensief strooigranen geven."

"Oude rassen zouden beter in het bioverhaal passen."

Toch zou Jos het liefst werken met echte oude rassen, i.p.v. met de hybride rassen die hij nu gebruikt. "Oude rassen bezitten een hoge natuurlijke weerstand, zodat een aantal vaccinaties achterwege gelaten kunnen worden. Alleen moet er dan wel wat veranderen. Met een beduidend lagere productiviteit en een hoger voerverbruik bij deze oude landrassen zal de kostprijs bij de boer al snel met 50 % toenemen. Toch zouden de oude rassen beter in het bioverhaal passen."

TOEKOMST
De meeste eieren gaan via groothandel Bolderhof naar de supermarkt. Daarnaast levert de Taemhoeve ook aan Voedselteams, enkele boerderijwinkels en marktkramers. Een klein, maar groeiend deel wordt rechtstreeks op de boerderij verkocht. "Die eigen directe verkoop vind ik heel belangrijk. Zo houden we voeling met de consument en weten we wat er leeft."

De toekomst van de biopluimveehouderij ziet Jos wat dubbel tegemoet. De vraag naar bio-eieren is groot en dat is geweldig in een tijd dat de rest van de landbouw kampt met veel te lage prijzen. Maar daardoor komt er een enorme groei op gang zowel in het aantal bedrijven als in de bedrijfsgrootte. Steeds grotere stallen, tot 30.000 kippen, worden gebouwd op bedrijven die vaak voor de rest gangbaar werken.

Jos: “Laat ons hopen dat het evenwicht bewaard kan blijven en dat we gespaard blijven van de ellende die onze gangbare collega’s meemaken vandaag!”

ZORGBOERDERIJ
De Taemhoeve doet ook aan maatschappelijk welzijnswerk. Jos en Linda ontvangen als zorgboer vier keer per week een achttal mensen van zorginstelling Ter Engelen in Maaseik. "Die gasten ‘helpen’ hier met verschillende taken, zoals eieren rapen, stallen uitmesten of het malen van graan tot voeder. Bedoeling is om hen een aangename dagbesteding te geven. Het is prachtig om te zien hoe trots ze zijn op hun werk. Daar word ik zelf ook trots van."

Meer weten?
www.taemhoeve.be

Foto's: Sophie Nuytten